ایران سرفراز- نرم افزار وپروژهای دانشجویی


نرم افزار وپروژهای دانشجویی

با آشنایی نرم افزار مقدماتی Excel

<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;} @font-face {font-family:TimesNewRoman; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0; mso-font-alt:"Times New Roman"; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-format:other; mso-font-pitch:auto; mso-font-signature:3 0 0 0 1 0;} @font-face {font-family:Tahoma-Bold; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0; mso-font-alt:Arial; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-format:other; mso-font-pitch:auto; mso-font-signature:3 0 0 0 1 0;} @font-face {font-family:BKoodakBold; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0; mso-font-alt:"Times New Roman"; mso-font-charset:178; mso-generic-font-family:auto; mso-font-format:other; mso-font-pitch:auto; mso-font-signature:8193 0 0 0 64 0;} @font-face {font-family:SymbolMT; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0; mso-font-alt:"Times New Roman"; mso-font-charset:178; mso-generic-font-family:auto; mso-font-format:other; mso-font-pitch:auto; mso-font-signature:8193 0 0 0 64 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> Mohsen_mahyar@yahoo.com

 

صفحه گسترده مثل یک صفحه کاغذ با ابعاد بسیار بزرگ است که بصورت جدولی در اختیار

کاربر) کامپیوتر قرار می گیرد . این جدول حاوی ردیف ها و ستونهایی است که از تقاطع آنها )USER

و (COLUMNS) و ستونها (ROWS) سلولها یا خانه های صفحه گسترده پدید می آید .که در آن ردیفها

نمایش داده می شود. (CELLS) سلولها

و نام آخرین A نام گذاری ستونها به کمک حروف الفبا انجام می شود . بنا براین نام اولین ستون

ستون 256 ) می باشد ردیفها از شماره 1 شروع تا شماره 16384 در اکسل ختم می ) IV ستون

یعنی سلولی که در تقاطع ستون A شوند.بنابراین هر سلول با یک آدرس قابل شناخت می باشد مثلا " 3

میباشد. BC یعنی ردیف 12 و ستون BC ردیف 3 قرار دارد : و یا 12 A

در هر لحظه در صفحه گسترده فقط یک سلول فعال می با شد و این همان سلولی است که سلول

روی آن قرار دارد و رنگ آن با بقیه سلولها متفاوت می باشد. (CELL POINTER) نما

جابجا نمودن سلول نما روی صفحه گسترده

برای جابجا نمودن سلول نما راههای متفاوتی وجود دارد .ساده ترین راه استفاده از کلیدهای پیکان

Pg Up ویا Pg Dn می باشد و با استفاده از حرکت کلید های (ARROW KEY ) یا فلش دار موسوم به

صفحه به چپ (SHIFT)+(TAB) صفحه براست و ترکیب TAB صفحه بالا یا پایین و بافشار دادن دکمه

تغییر مکان می دهد(یعنی به اندازه یک صفحه جابجا می شود).

سئوال شده و در صورت پانچ و فشار USER را فشار دهیم آدرس مورد نظر از F چنانچه کلید 5

مکان نما سلول مورد نظر را نمایش خواهد داد. ENTER دادن کلمه

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 2

Mohsen_mahyar@yahoo.com

کاربرگ , کارپوشه , فایل

WORK ) هر بار که وارد محیط صفحه گسترده می شویم , یک صفحه بزرگ موسوم به کاربرگ

در مقابلتان قرار می گیرد. مجموعه ای از این کاربرگها تشکیل یک کارپوشه (SHEET

را می دهد .این کارپوشه ها یا فا یلهایی هستند که روی حافظه (WORK BOOK,WORK FILE)

های ثانوی یا دائمی نظیر فلاپی دیسکت ضبط شده و برای استفاده های بعدی باقی می مانند .

انواع داده ها (محتوای سلولها)

اصولا" سه نوع مختلف قابل وارد شدن در سلولهاست که عبارتند از :

. SALES , ALI -1 محتواهای ثابت حرفی (حروف)مثل

.(450+ 1 و ( 2 / -2 محتواهای ثابت عددی (ارقام)مثل 360 و 5

باید قبل از عبارات ترکیبی ریاضی حتما " از = استفاده EXCEL توضیح اینکه در محیط نرم افزار

= (450+ 0/40 = ویا ( 2 × نمود بعنوان مثال : 3

که این مثال در شکل 1 موجود در صفحه بعدآورده شده است :

EXCEL شکل 1- نشانگر چگونگی قرار گرفتن فرمولهاوعددهاوثابتهای حرفی u1583 در

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 3

Mohsen_mahyar@yahoo.com

فشار داده می شود ENTER حال در صورتی که در سلول جاری پس از تایپ محتوای ثابت حرفی

در قسمت سمت چپ سلول و چنانچه محتوای ثابت عددی تایپ شود و با ALI . محتوای ثابت حرفی

( در قسمت راست سلول نمایش داده خواهد شد.(طبق شکل 1 ENTER فشاردادن دکمه

فرمول چیست ؟

در کاربرگ هایی که روی کاغذ تهیه می کنید محتواهای حرفی و عددی را بسیار به کار می برید

.مثلا" عبارت حسابهای دریافتنی یک محتوای ثابت حرفی و رقم 360452 یک محتوای ثابت عددی است .

اما در مقابل محتوای ثابت حرفی جمع کل گر چه رقمی مثل 102564 نوشته می شود ,که ظاهرا " یک

محتوای عددی است اما در ذهن ما تنها یک عدد نخواهد بود بلکه از جمع و تفریق تعداد زیادی عدد این

عدد حاصل شده است .در کاربرگهای الکترونیک نیز ظاهرا " از فرمولها اثری نیست اما در صورت نیاز می

توان آنها را مشاهده نمود .

اگر در هر یک از سلولها ی یک کاربرگ , بسته به نیاز فرمولی را وارد کنیم با فشار دادن دکمه

عدد 10 A فقط نیمه یا حاصل آن فرمول نمایش داده خواهد شد .بعنوان مثال اگر در سلول 1 ENTER

را وارد کنیم آنگاه در سلول =A1*A فرمول 2 A عدد 100 وارد شده باشد در سلول 3 A و در سلول 2

مذبور به ترتیب 10 و 100 و 1000 نمایش داده خواهد شد . در نرم افزار اکسل از نشانه = استفاده می شود .

تا این فرمولها به صورت یک محتوای ثابت حرفی یا عددی تلقی شوند.

حال در صورتی که مکان نما را روی سلول حاوی فرمول قرار دهید (طبق شکل 2 ) در حالی که در

خود سلول حاصل فرمول را مشاهده می کنید .در خط اعلان (بالای صفحه و زیر عناوین منوها ) محتوای

واقعی سلول را مشاهده خواهید نمود.

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 4

Mohsen_mahyar@yahoo.com

 ( EXCEL ) شکل 2-مر بوط به چگونگی قرار گرفتن فرمولها در صفحه گسترده

مدل های زنده در صفحه گسترده

منظور از زنده بودن پویابودن سلولهای کامپیوتری در صفحه گسترده است .که در حقیقت به

کمک فرمولها میسر شده است . فرمولها آدرس سلولها را به یکدیگر مرتبط می سازند .بنابراین اگر

چنانچه در سلولهای مرجع تغییر محتوایی پدید آید در سلول حاوی ,نیز تغییر متناسب ایجاد خواهد شد .

=A1*A بجای 10 و 100 ,اعداد 5 و 10 قرار گیرد ,فرمول 2 A و 2 A بعنوان مث ال اگر در ارقام 1

. ( بجای 1000 عدد 50 حاصل خواهد شد(طبق شکل 3 A در سلول 3

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 5

Mohsen_mahyar@yahoo.com

شکل 3- زنده وپویا بودن صفحات گسترده در مقابل هر نوع تغییر محتویات عددی سلولها

که این نتیجه زنده بودن مدلها در صفحه گسترده است . که نسبت به تغییرات تیترهای وابسته

حساسند حالا می توان با استفاده از این قابلیت یک برنامه کاملا " زنده و پویا تهیه کرد که با تغییر ارقام

اولیه آن نتایج تمامی محاسبات مربوطه را مشاهده نمود.

توابع (فرمولهایی با کاربرد خاص)

فرمولهایی که برای انجام محاسب ات بکار می روند همیشه بسادگی قابل ایجاد نیستند ،به عنوان مثال

استفاده =A1+A2+A بسادگی می توان از فرمول 3 A1,A2,A برای جمع کردن محتوای سه سلول 3

نمود ولی آیا برای جمع کردن سه هزار سلول نیز این فرمول قابل استفاده می باشد قطعا " بایستی از فرمول

دیگری استفاده نمود .

در نرم افزار اکسل برخی از فرمولها به علت سادگی کاربرد زیادی دارند .پر کاربرد ترین این

توابع عبارتند از:

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 6

Mohsen_mahyar@yahoo.com

شرح شکل تابع در اکسل

=SUM( ) تابع جمع اعداد

=AVG( ) تابع میانگین اعداد

=MAX( ) تابع بیشترین مقدار

=MIN( ) تابع کمترین مقدار

در داخل پرانتز می توان دسته اعدادی که باید عمل مورد نظر بر روی آنها انجام شود را نوشت

(جدول ذیل).

=SUM(A1:A10)

=SUM(A1,A2,A3,B4,F9)

=SUM(A1,A2,18,45)

=AVERAGE(F10:F40)

=MAX(S15:S259)

ضبط و بازیافت کارپوشه

برای ضبط یک کارپوشه که حاوی یک یاچند کاربرگ می باشداز طریق منوهای صفحه گسترده

امکان پذیر می باشد.

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 7

Mohsen_mahyar@yahoo.com

شکل 4- چگونگی ضبط فایل در محیط اکسل .

ALT استفاده نمود .با فشاردادن کلید [ALT] برای فعال نمودن منوی نرم افزار می توان از کلید

زیر مجموعه ENTER را انتخاب نموده و با فشار دادن FILE منوی نرم افزار فعال شده و می توان

باز خواهد شد. (FILE) منوی فایل

می نماییم ,در جواب ENTER را انتخاب کرده و SAVE کلمه FILE از فهرست زیر مجموعه

را فشار می دهیم . ENTER سئوال نام مورد نظر را تایپ نموده و مجددا" کلمه

توضیح اینکه در این ن رم افزار به جای انجام دستورات فوق می توان روی آیکون یا نشانه ضبط

فایل کلید هر ماوس را فشار داده پس از آن نام فایل را مطابق نظر وارد نمود .نام فایل ضبط شده دارای

خواهد بود XLS پسوند

بازیابی فایلهای ضبط شده

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 8

Mohsen_mahyar@yahoo.com

برای بازیابی کارپوشه های ضبط شده می توان از طر یق منوهای صفحه گسترده ,دستور باز کزدن

را اجرا می کنیم. OPEN فایل

را اجرا کرده و سپس نام فایل مورد نظر برای OPEN می توان دستور FILE با ورود به منوی

احضار را تایپ یا از لیست ارائه شده توسط خود نرم افزار فایل مورد نظر را انتخاب نمود.

چنانچه نیاز باشد د ر کاربرگ مورد نظر که قبلا " ضبط گردیده تغییراتی حاصل شود پس از

بدون وارد شدن به منوهای نرم افزار اقدام به ضبط CTRL+S تغییرات می توان ترکیب کلیدهای

کارپوشه u1580 جاری نمود.

EDIT استفاده از منوی

کپی)کردن محتوای سلولها ) COPY

: EXCEL در COPY استفاده از دستور کپی

برای استفاده از دستور کپی باید مکان نما را در سلول منتهی الیه سمت چپ بالای ناحیه مورد نظر

قرار داده سپس کلید سمت چپ ماوس را فشار دهیم و در همین حالت آن را تا سلول منتهی الیه (A1)

سمت پائین منطقه مورد نظر کشید .در این حالت کل ناحیه سلولهای مرجع به رنگ تیره در می آید.

را با فشار دادن کلید سمت چپ ماوس انتخاب و از فهرست EDIT دستور EXCEL حال ازمنوی

را با کلیک ماوس انتخاب می نماییم . COPY زیر مجموعه آن فرمان

سلولهای مقصد را با استفاده از ماوس و به همان روش انتخاب سلولهای مرجع انتخاب کرده (می

توان بجای مشخص کردن آدرس کامل فقط سلول اول آدرس مقصد را مشخص نمود )پس از فهرست زیر

چسباندن )را انتخاب کرد. ) PAST فرمان EDIT مجموعه

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 9

Mohsen_mahyar@yahoo.com

شکل 5 طریقه کپی سلولها در محیط اکسل

توضیح : کپی کردن سلولهای حاوی فرمول با کپی کردن محتوای سلولهای عددی و حروفی متفاوت

می باشد.تغییرات فرمول در عمل کپی به اندازه مقدارحرکتی است که از مبدأ تا مقصدکپی داشته ایم.

وجود داشته باشد در صورت کپی کردن این سلول =A1*B فرمول 1 C مثلا" اگر در سلول 1

در خواهد آمد .علت این امر آن است که حرکت از مبدأ تا = A2 * B فرمول بصورت 2 C در سلول 2

مقصد به ان دازه یک ردیف بوده است .بنابراین نشانگرهای ردیف در فرمول اول (مرجع)یعنی ارقام 1 در

در = A2 * B به رقم 2 که یک واحد بیشتر از 1 است تبدیل شده است و فرمول بصورت 2 A1,B1

کپی شود فرمول به D در سلول مجاورآن یعنی 1 C آمده است .وهم چند اگر فرمول موجود در سلول 1

خاطرحرکت یک ستون به سمت جلو بصورت

به اندازه یک ستون به جلو (A,B) در خواهد آمد .یعنی نشانگرهای ستون در فرمول اول = B1*C1

تبدیل می شود. =B1*C به فرمول 1 = A1*B شده اند .در نتیجه فرمول 1 C,B رفته و تبدیل به

مثال :

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 10

Mohsen_mahyar@yahoo.com

فرمول در

مقصد(پس از کپی)

سلول

مقصد

سلول

مرجع

فرمول در مبدأ

=A4*10 B4 B1 =A1*10

=A2/B2 D2 D1 =A1/B1

=E15/(A6+B6) F15 F10 =E10/(A1+B1)

=C5*D5 E5 C1 =A1*B1

شکل 6 سلول حاوی فرمول قبل از کپی

شکل 7- سلول حاوی فرمول بعد از عمل کپی

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 11

Mohsen_mahyar@yahoo.com

جابجایی محتوای سلولها

در صورتی که بخواهیم محتوای یک یا چ ند سلول از یک مدل را به محل دیگری از کاربرگ منتقل

کنیم این عمل در محیط صفحه گسترده به سهولت امکان پذیر است .عمل انتقال را میتوان در مورد

سلولهایی با محتوای حرفی ,عددی وحتی فرمول انجام داد.

اقدامات زیر را بایستی انجام EXCEL برای جابجایی یک یا چند سلول در محیط صفحه گسترده

داد :

با استفاده از ماوس ,سلول یا سلولهای مورد نظر را مشخص کرده و برای این کار کافیست مکان نما

را در گوشه چپ بالای ناحیه مورد نظر قرار داده کلید چپ ماوس را فشار داده و تا گوشه راست پایین

کادر می کشیم ,حالا ناحیه مشخص شده به رنگ دیگری مشخص خواهد شد.

-2-2-2 بعد از تعیین سلولهای مورد نظر ,نشانگر ماوس را روی نقطه ای از محیط کادر تعیین

شده قرارداده به نحوی که علامت ماوس تبدیل به فلش (پیکان ) شده ,حالا کلید چپ ماوس را فشار داده

و آن را به جهت مورد نظر می کشیم کل کادر به همان جهت نقل مکان خواهد نمود.

اضافه کردن ردیف یا ستون به مدل

یکی از مواردی که در در سلولهای دستی امکان پذیر نیست ,اضافه نمودن ستون یا ردیف اضافی

به مدل است بعنوان مثال چنانچه در یک لیست دستی دو یا سه اسم از قلم افتاده باشد .امکان اینکه بتوان

اسامی فراموش شده را جایگزین نمود وجود ندارد مگر اینکه کل لیست مجددا " تعویض گردد .حال اگر

تعداد اسامی درج شده در لیست دو یا سه هزار نفر باشد ,آیا تعویض لیست بسادگی امکان پذیر است؟

نرم افزارهای صفحه گسترده به سادگی قادرند ردیف ,یا ستونهای اضافی در وسط یک مدل آماده

و فرموله شده ایجاد نمایند ,بدون اینکه تغییری در صفحه گسترده ایجاد شود.

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 12

Mohsen_mahyar@yahoo.com

نکته مهم این است که پس از درج ردیف یا ستون اضافی ,نرم افزار فرمولهای مربوطه را نیز به

صورت لازم اصلاح می کند.

EXCEL درج یا ستون اضافی در

با استفاده از ماوس , شماره ردیف یا ردیفها یا نام ستون مورد نظررا

ROWS گزینه EXCEL در فرامین اصلی INSERT مشخص می کنیم . حالا از منوی (HIGHLIGHT)

را برای درج ردیف یا ستون مورد نظر انتخاب می کنیم .ستونها یا ردیفهای مشخص COLUMNS یا

شده ,پاک شده و در جای جدید ایجاد خواهند شد.

شکل 8-چگونگی وارد کردن سطر یا ستون درمحیط اکسل

حذف ردیف ها یا ستونهای اصلی

در مواردی امکان دارد که بخواهیم ستون یا ردیفهایی را از مدل خود حذف نماییم ,که این عمل در

مدلهای کاغذی امکان نداشته و اگر هم ممکن باشد بایستی کلیه محاسبات را مجددا" انجام داد.

EXCEL حذف ردیف یا ستون در

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 13

Mohsen_mahyar@yahoo.com

شماره ردیف یا ستون مورد نظر برای حذف را مشخص می کنیم .

را انتخاب کرده در این DELETE فرمان EDIT از فهرست منوی EXCEL از منوی اصلی

حال کادر کوچکی در صفحه باز می شود.

را برای حذف کامل ردیف ENTIRE COLUMN یا ENTIRE ROW از کادر کوچک گزینه

کلیک می نماییم . OK یا ستون های مورد نظر انتخاب و بر روی دکمه

تغییر u1588 شکل سلولها :

EXCEL تغییر عرض ستونها در

نشانگر ماوس را روی ستون مورد کلیک کرده تا رنگ کل ستون تغییر یابد . با فشاردادن کلید

کادر دیگری COLUMN WIDTH سمت راست ماوس منویی مشاهده خواهید نمود .با انتخاب گزینه

باز می شود

کلیک کردن )عرض ستون افزایش ) OK ,که باتایپ تعداد عرض مورد دلخواه و فشاردادن کلید

خواهد یافت .

تغییر نحوه نمایش اعداد :

اصولا" نمایش اعداد باید به دلخواه طراح مدل باشد .بعنوان مثال برای پول علامت مشخصه و یا

جدا نمودن اعداد با سه رقم اعشار و نشان دادن اعداد بصورت درصد

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 14

Mohsen_mahyar@yahoo.com

EXCEL تغییر نمایش اعداد در

تصویر 9-چگونگی تغییر نمایش اعداد در محیط اکسل

بیشتر از ماوس می توان استفاده نمود .کافی است که سلولهای مورد نظر را EXCEL در نرم افزار

مشخص کنیم ,سپس کلید سمت راست ماوس را روی آن ناحیه فشار میدهیم .در فهرستی که ب از میشود

را انتخاب می کنیم که پنجره ای نمودار می گردد .که از آن FORMAT CELLS پس از انتخاب گزینه

را انتخاب می کنیم که در زیر مجموعه آن تعدادی گزینه وجود دارد که NUMBER پنجره گزینه

متداولترین گزینه ها عبارتند از :

در این نرم افزار بعنوان تعداد اعشار و جدا کننده سه رقم از اعداد . NUMBER

در این نرم افزار بعنوان تعداد اعشار و علامت پول . CURRENCY

در این نرم افزار بعنوان علامت پول و تعیین تعداد اعشار . ACCOUNTING

در این نرم افزار برای تبدیل اعداد به درصد معادل . PERCENTAGE

. USER در این نرم افزار برای طراحی شکل نمایش مورد نظر CUSTOM

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 15

Mohsen_mahyar@yahoo.com

خط کشی در اطراف سلولها

: EXCEL خط کشی در اطراف سلولها در

دامنه سلولهای مورد نظر را با استفاده از کلید سمت راست ماوس انتخاب وآن را فشار میدهیم.

مجددا " فهرست FORMAT CELLS پنجره ای را مشاهده می کنیم که پس ازانتخاب گزینه

را انتخاب کرد. BORDER دیگری مشاهده خواهد شد که از این فهرست می توان

که گزینه های آن عبارتند از: BORDER از فهرست زیر مجموعه

به معنی دور تا دور ناحیه :OUTLINE

STYLE به معنی بالا و پایین ,چپ وراست و فرمان دوم :TOP-BOTTOM-RIGHT-LEFT

میباشدکه در این نرم افزار نوع خط را تعیین می کند.

EXCEL برای خط کشی سلولها در محیط FORMAT CELLS شکل 10 -پنجره

نهیه و تنظیم : کامیار صفحه 16

Mohsen_mahyar@yahoo.com

سایر امکانات

امکانات دیگری برای تغییر نحوه نمایش سلولها وجود دارد که عبارتند از :

-تغییر خط

-تغییر رنگ

(ALLIGNMENT) -تعیین محل قرارگیری سلول

-نمایش فرمولها به جای نتایج فرمولها.

 

   + MOHSEN GHASEMI - ۱٠:۱٥ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٩/۳/٢۸